Een papegaai als huisdier

Grijze roodstaartpapegaai: Psittacus erithacus erithacus

De grijze roodstaartpapegeaai komt van nature voor in Afrika. De natuurlijke leefomgeving bestaat uit tropisch regenwoud. Het zijn sociale dieren die in grote groepen leven die vooral ’s ochtends en ’s avonds zeer luid schreeuwen. Vanaf de vruchtbare leeftijd (3 tot 5 jaar) kiezen ze hun partner en blijven vervolgens levenslang bij elkaar. De grijze roodstaartpapegaai is van nature een graan en fruiteter. In het wild eten ze vooral noten en vruchten, aangevuld met bladeren, fruit, insecten, boomschors en bloemen.

Aanschaf van een Grijze Roodstaart

Een grijze roodstaartpapegaai is geen vogel voor beginners en het is aan te raden om vooraf een cursus over papegaaiengedrag te volgen. Papegaaien koop je het beste bij een kweker, die aangesloten is bij NBVV, de ANBVV of Pakara of bij een gespecialiseerde dierenwinkel die zijn vogels koopt bij deze betrouwbare kwekers.
Laat je nooit verleiden een zeer jonge Grijze Roodstaart te kopen. Koop een vogel niet voor de leeftijd waarop hij zelfstandig kan eten. Dat is bij de meeste papegaaien zo rond de leeftijd van 3 à 4 maanden. Babyvogels zijn namelijk heel kwetsbaar en het met de hand opfokken van deze vogels gaat vaak mis. Tam maken van papegaaien gaat ook vanaf een leeftijd waarop ze zelfstandig eten nog goed.

Grijze Roodstaarten zijn sociale vogels die niet alleen gehouden dienen te worden. Houd ze daarom in paren en liever nog in groepsverband. Het verschil in sekse is bij grijze roodstaarten nauwelijks te zien. Voor geslachtsbepaling kun je een DNA-test laten uitvoeren. Vraag bij het kopen van een Grijze Roodstaart altijd om een koopcontract en laat hierin vastleggen dat je na aanschaf een aankoopkeuring bij een dierenarts kan doen. De vogel kan dan worden nagekeken en indien nodig getest op bepaalde ziektes.
Een goede opvoeding en socialisatie is belangrijk voor een Grijze Roodstaart. Als Grijze Roodstaarten goed worden opgevoed, kunnen ze heel tam worden. Ze hebben wel de neiging zich aan één persoon te hechten. Een Grijze Roodstaart die alleen gehouden wordt, kan gedragsstoornissen gaan vertonen en zijn baas als partner gaan beschouwen. Bij zonsopgang en zonsondergang kunnen Grijze Roodstaarten erg luidruchtig zijn, neem dus maatregelen om geluidsoverlast te voorkomen.

Hoe oud wordt een papegaai?

Grijze Roodstaarten zijn zeer intelligent. Hun intelligentie komt overeen met 4 tot 6 jaar oude kinderen. Houd er rekening mee dat een Grijze Roodstaart in gevangenschap gemiddeld 45 jaar oud wordt en zelfs wel 60 jaar kan worden.

Huisvesting Grijze Roodstaart

Grijze Roodstaarten kunnen zowel in een volière als in een kooi gehouden worden. Indien je je vogels in een volière wilt huisvesten dient deze wel voorzien te zijn van een verwarmd tochtvrij binnenverblijf. Een kooi moet groot genoeg zijn zodat elke vogel in de kooi in alle richtingen zijn vleugels geheel uit kan slaan. Zorg ervoor dat minimaal één kant van de kooi tegen de muur staart, dit geeft vogels een veilig gevoel. Verder moet er minimaal één zijde horizontale spijlen hebben om te kunnen klimmen en moet de kooi tochtvrij staan.
Vogels kunnen niet tegen de dampen van verhitte pannen met een anti-aanbaklaag, ze kunnen hieraan overlijden. De kooi mag dus niet in de keuken staan. Ook andere stoffen zoals schoonmaakmiddelen, geurkaarsen, deodorant of vlooienspray kunnen schadelijk zijn.

Het is belangrijk om je vogel elke dag uit de kooi te houden. Zeker bij alleen gehuisveste vogels. Je Grijze Roodstaart dient minimaal 4 uur per dag buiten de kooi door te kunnen brengen. Het beste is om de vogel zo veel mogelijk eruit te laten en alleen in de kooi te houden als niemand thuis is. Zorg bij voorkeur voor een mooie klimboom buiten de kooi.
Let wel op gevaren in huis, zoals honden en katten, warme voorwerpen, open deuren en ramen en giftige stoffen/planten. Je kunt er voor kiezen je vogel te laten kortwieken, zeker als je met je vogel wilt gaan wandelen. Het beperkt het vliegvermogen van de vogel en is niet pijnlijk voor de vogel, mits je dit door je dierenarts laat doen.

Minimaal één keer per dag moet de vogel (minimaal 10 minuten lang) toegang hebben tot direct zonlicht of een UV-lamp voor voldoende vitamine D voor een goede botstofwisseling.
De beste bron voor UV is direct zonlicht. In de zomer kan je vogel dus met de kooi (beschut) buiten worden gezet. In Nederland is het echter niet altijd zonnig en daarom wordt een UV-lamp aangeraden. De kwaliteit varieert echter enorm en bij veel lampen neemt de kwaliteit na enkele maanden al sterk af (zonder dat je dit ziet).

Zorg voor meerdere zitstokken (op verschillende hoogtes) in de huisvesting. Met het pootje en de tenen moet een Grijze Roodstaart 2/3 van de stok kunnen omklemmen. De zitstokken moeten van ruw materiaal zijn, maar niet met schuurpapier omkleed zijn. Boomtakken zijn prima. Zorg ook voor voldoende speelgoed in de huisvesting om gedragsproblemen te voorkomen. De bodembedekking kan bestaan uit bijvoorbeeld stuifvrije kattenbakkorrels of beukensnippers. Voor een goede veerkwaliteit moet de vogel bij voorkeur één keer per dag kunnen badderen/douchen of verneveld worden, omdat de luchtvochtigheid in huis vaak te laag is. Het mooiste is als de Grijze Roodstaart een eigen badgelegenheid aan de huisvesting heeft hangen, zo kan hij zelf bepalen wanneer er gebadderd wordt!

Voeding Grijze Roodstaart

Grijze Roodstaart papegaaien dienen als hoofdbestanddeel van de maaltijd pelletvoeding te krijgen. Een pellet is een brokje waarin alle voedingsstoffen, mineralen en vitaminen aanwezig zijn die vogels nodig hebben. Geef geen zaadmengsel als standaard voedsel: hiervan kunnen ze selectief eten en er kunnen tekorten ontstaan. Goede merken pelletvoer voor Grijze Roodstaarten zijn Harrison en Scenic. Zaden kunnen daarnaast wel als extraatje gegeven worden. Zorg daarnaast voor dagelijks aanbod van groente, fruit, noten en vruchten en vers drinkwater. Geef nooit avocado, dit is giftig voor vogels.
Als je je papegaai pellets geeft als hoofdmaaltijd dan is het niet nodig om maagkiezels te geven. De extra zaden die je geeft, zal hij met zijn snavel pellen waardoor hij geen maagkiezels nodig heeft. Indien je je Grijze Roodstaart bovenstaand dieet met pellets krijgt, krijgt hij voldoende calcium binnen en is het ook niet nodig grit te geven. Zorg wel voor voldoende UV-licht (direct zonlicht of een UV-lamp) voor een juiste botstofwisseling.
In het wild moeten Grijze Roodstaarten moeite doen om aan hun voedsel te komen. Ook als huisdier vertonen ze graag inspanning om aan hun voer te komen. Geef ze daarom eens dichte noten die gekraakt moeten worden voordat ze gegeten kunnen worden of verstop voer in de kooi. In gespecialiseerde dierenwinkels zijn voedselspelletjes te koop.

Zieke papegaai: wat nu?

Ga met een zieke vogel altijd zo snel mogelijk naar een dierenarts. Sommige vogels zijn erg gevoelig en kunnen snel overlijden als zij ziek zijn.

Symptomen waaraan je kunt zien dat je vogel ziek is zijn:

  • Bol zitten
  • Overgroei van nagels of snavel
  • Niet eten
  • Met de snavel open ademen
  • Diarree of vieze staartveren
  • Abnormale stand vleugel of kreupelheid
  • Neus of ooguitvloeiing
  • Herhaaldelijk van de zitstok vallen
  • Met de ogen dicht zitten
  • Slecht verenkleed/kale plekken
  • Vermageren
  • Verwondingen of diktes
  • Sloom of veel op de bodem van de kooi zitten

Tijdens het consult zal de dierenarts allerlei vragen stellen (anamnese) over je papegaai. Hoe oud is hij? Hoelang is hij in bezit? Wat krijgt hij te eten? Hoelang is hij ziek? Het is van groot belang dat alle vragen eerlijk beantwoord worden om je vogel zo goed mogelijk te helpen.
Na de anamnese volgt het lichamelijk onderzoek. Je vogel wordt nauwkeurig onderzocht. Dit kan voor een vogel (m.n. als hij thuis niet veel gehanteerd worden) een stressvolle gebeurtenis zijn, maar nodig voor de diagnose. Na het lichamelijk onderzoek kan er vervolg onderzoek nodig zijn zoals ontlastingonderzoek, en röntgenonderzoek.

De volgende ziektes komen regelmatig voor bij grijze roodstaarten: 

  • Vitamine A (en ook andere vitamines) tekort: leidt o.a. tot aantasting van de ogen, snavel, mondholte, benauwdheid en veranderd stemgeluid. Door de verminderde weerstand worden de dieren vatbaar voor infecties.
  • Gestoorde botstofwisseling: voor een normale botstofwisseling is calcium, vitamine D en UV licht nodig. Bij een te kort hieraan, door verkeerde voeding of onvoldoende UV straling, kunnen skeletproblemen, botbreuken, toevallen en spierkrampen ontstaan. Ook kunnen vogels van hun stok vallen.
  • Psittacosis (papegaaienziekte): kan veel verschillende symptomen veroorzaken zoals vieze snavel, benauwdheid, ontstoken ogen, veel drinken en diarree. De ziekte is ook overdraagbaar op mensen.
  • Psittacine Beak and Feather Disease: veroorzaakt (met name bij jonge dieren) o.a. veerverlies of afwijkende veren, een afwijkende snavel of nagels. Dieren kunnen hieraan overlijden.
  • Polyomavirus: leidt tot onderhuidse bloedingen, diarree, braken, zwakte, verminderde eetlust, vermageren en sterfte. De ziekte komt vooral voor bij jonge vogels.
  • Kliermaag Dilatatie Syndroom: veroorzaakt braken, onverteerde zaden in de ontlasting, diarree, verminderde eetlust, zwakte, vermageren, afwijkingen aan het zenuwstelsel en sterfte.
  • Parasieten: Grijze Roodstaarten kunnen verschillende soorten wormen krijgen. Deze parasieten kunnen leiden tot diarree, vermageren en verminderde eetlust.
  • Aspergillus (schimmelinfectie): luchtwegproblemen en verlies van stemgeluid.

Gedragsproblemen papegaaien

  • Veerplukken: uittrekken of kapotbijten van de eigen veren. Kan over het gehele lichaam plaatsvinden, behalve op de kop.
  • Angst gedrag
  • Agressie (krijsen/uitvallen met de snavel),
  • Hyperseksualiteit
  • Jaloezie
  • Excessief schreeuwen.

Tot slot: Wanneer de dierenarts een bepaalde behandeling instelt is het van belang dat die behandeling ook gevolgd wordt. Het toedienen van medicatie, vocht en voedsel kan stress opleveren voor een vogel, maar het niet uitvoeren van de behandeling zal ernstigere gevolgen hebben.

Maak een afspraak bij onze dierenkliniek in Almere.

Deze informatie is gebaseerd op informatie afkomstig van de Faculteit Diergeneeskunde.